Als zelfstandig ondernemer ben je gewend om zelf te beslissen. Over je werk, je tarieven, je agenda. Ook over hoe je je risico’s regelt. Maar op 2 april 2026 kan dat fundamenteel veranderen.
Die dag bespreekt de Tweede Kamer het wetsvoorstel voor de Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (BAZ). De politieke steun is groot, de kans op invoering reëel. En daarmee komt ook een cruciaal moment dichterbij: de peildatum.
Deze datum bepaalt of jij straks nog kunt kiezen voor een private arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) – of automatisch onder de publieke regeling valt.
Veel ondernemers denken niet dagelijks na over arbeidsongeschiktheid. Logisch. Je bent bezig met klanten, omzet, groei, plannen voor de toekomst. Arbeidsongeschiktheid voelt als iets dat anderen overkomt.
Totdat het ineens dichtbij komt.
De meeste ZZP’ers die ik spreek hebben geen verzekering tegen arbeidsongeschiktheid. Tegelijklijk groeit de politieke wens om zelfstandigen en werknemers meer gelijk te behandelen op het gebied van sociale zekerheid.
Met de BAZ wil de overheid een basisinkomen garanderen bij langdurige arbeidsongeschiktheid. Dat klinkt veilig, maar het is belangrijk om te begrijpen dat het om een minimumvoorziening gaat.
De realiteit:
Voor sommige ondernemers is dat voldoende. Voor anderen absoluut niet.
Nederland wil gebruikmaken van een Europese subsidie van circa €2,4 miljard, waarvoor hervormingen rond zelfstandigen noodzakelijk zijn. Ook speelt het argument dat zelfstandigen en werknemers meer gelijk behandeld moeten worden.
Hoewel de Raad van State eerder adviseerde het voorstel inhoudelijk te herzien, is de verwachting dat dit advies niet tot uitstel leidt. Een realistisch scenario is dat de wet eerst wordt ingevoerd en later wordt aangepast.
Belangrijk: Het ministerie heeft aangegeven geen lange overgangsperiode te willen. Hierdoor kan de peildatum dicht bij 2 april 2026 komen te liggen.
De peildatum is het moment waarop wordt bepaald wie gebruik mag maken van de opt-outregeling.
Dat betekent concreet:
✓ Heb je op die datum een kwalificerende private AOV → dan mag je die blijven houden en blijf je buiten de publieke BAZ
✗ Heb je geen verzekering die aan de voorwaarden voldoet → dan val je automatisch onder de publieke BAZ via het UWV
Het is geen theoretisch moment. Het is een harde deadline waarop wordt gekeken:
Zo simpel kan het straks zijn.
Ondernemers wachten. Niet uit onwil, maar omdat het leven doorgaat. Er is altijd wel een reden om een financiële beslissing uit te stellen:
Tot er ineens tijdsdruk ontstaat. Of regels veranderen.
Dan merk je hoe waardevol het is om eerder overzicht te hebben gehad.
Om buiten de BAZ te mogen blijven, moet jouw verzekering aan vier basisvoorwaarden voldoen:
1. Uitkering tot minimaal je 55e levensjaar
2. Dekking bij ziekte én arbeidsongeschiktheid
3. Wachttijd maximaal twee jaar
4. Polis op jouw naam als privépersoon
Voldoet jouw AOV aan deze vier punten? Dan kun je deze blijven houden, ook als de BAZ wordt ingevoerd.
Let op: Ook met medische uitsluitingen kun je kwalificeren
Zelfs als jouw polis bepaalde medische uitsluitingen bevat, kan deze toch kwalificeren voor de opt-out. Een gedeeltelijke dekking is beter dan geen keuze.
Vanuit financieel-planningsperspectief zijn er belangrijke verschillen die impact hebben op jouw inkomen en keuzevrijheid.
| Onderwerp | Wet BAZ (publiek) | Private AOV (maatwerk) |
|---|---|---|
| Premie | Circa €175 per maand (indicatief) | Afhankelijk van leeftijd, beroep, gezondheid |
| Wachttijd | 24 maanden | Vrij te kiezen, vaak 1-3 maanden |
| Verzekerd bedrag | Rond minimumloon (€31.000/jaar) | Zelf te bepalen, tot 80-90% inkomen |
| Dekkingsgrond | Passend werk (elders) | Je eigen beroep |
| Gedeeltelijke AO | Hoge drempel | Vaak vanaf 25% arbeidsongeschiktheid |
| Indexering | Vastgesteld door overheid | Zelf te kiezen |
| Zwangerschap | Geen standaarddekking | Optioneel mee te verzekeren |
| Re-integratie | Via UWV, mogelijk loondienst | Via verzekeraar, gericht op eigen bedrijf |
| Extra voorzieningen | Geen | Preventie, coaching, vitaliteitsprogramma’s |
1. Kortere wachttijd
2. Beoordeling op eigen beroep
3. Hogere uitkering mogelijk
4. Sneller recht op gedeeltelijke uitkering
5. Zwangerschapsdekking
6. Maatwerk en flexibiliteit
Wachten is geen goede strategie. Hoe eerder je inzicht hebt, hoe meer keuzes je behoudt.
Actie: Laat controleren of jouw verzekering aan de vier voorwaarden voldoet
Waarom nu: Zo voorkom je verrassingen na de peildatum. Aanpassen kan nu nog, straks niet meer.
Actie: Zorg dat deze vóór de peildatum definitief rond is
Waarom nu: Een lopende aanvraag telt niet mee op de peildatum. Alleen een definitieve polis.
Actie: Breng jouw risico’s en financiële buffer in kaart
Belangrijke vraag: De vraag is niet alleen wat een verzekering kost, maar vooral wat het kost als je niets regelt.
Actie: Maak gebruik van startersregelingen
Waarom nu: Deze mogelijkheid verdwijnt na een bepaalde periode. Mis deze kans niet.
Actie: Zoek specialistische adviseurs
Waarom nu: Zelfs een beperkte private AOV geeft je meer regie dan de standaard BAZ.
Actie: Regel snel een basisdekking
Waarom nu: Na de peildatum heb je geen invloed meer op je opties.
In mijn werk als financieel adviseur zie ik het verschil tussen ondernemers die vooruitkijken en ondernemers die reageren als het moet.
Vooruitkijken betekent niet dat je alles meteen perfect moet regelen.
Het betekent dat je jezelf de tijd geeft om keuzes te maken.
Door hier nu over na te denken, houd je straks meer keuzevrijheid.
Financiële rust ontstaat zelden door toeval.
✓ 2 april 2026: Tweede Kamer bespreekt BAZ-voorstel
✓ Politieke steun: Groot – invoering lijkt realistisch
✓ Peildatum: Bepaalt of je een private AOV mag behouden
✓ Vier voorwaarden: Alleen verzekeringen die hieraan voldoen geven recht op opt-out
✓ Broodfonds telt niet mee: Geen langdurige inkomenszekerheid
✓ Ook met uitsluitingen: Kun je kwalificeren voor opt-out
✓ Geen lange overgangsperiode: Ministerie wil snel tempo maken
✓ Europese subsidie: €2,4 miljard maakt hervorming urgent
Arbeidsongeschiktheid is geen prettig onderwerp. Het is geen inspirerend ondernemersverhaal of successtrategie. Maar het gaat wel over iets fundamenteels: zekerheid voor jezelf en voor de mensen die van jou afhankelijk zijn.
De peildatum wacht niet tot het jou uitkomt.
Maar jij kunt wel bepalen hoe voorbereid je bent als dat moment komt.
De ondernemers die straks het meest ontspannen zijn, zijn niet per se degenen met de hoogste omzet.
Het zijn de ondernemers die weten waar ze staan. Die begrijpen wat hun risico’s zijn. En die bewust kiezen.
Misschien verandert er niets. Misschien alles.
Maar één ding zie ik al jaren: wie op tijd nadenkt, heeft later meer mogelijkheden.
Door nu stil te staan bij jouw mogelijkheden, voorkom je dat straks de wet voor jou beslist.
Want goede financiële planning begint niet bij producten, maar bij rust, overzicht en weloverwogen keuzes.