De aflossingsvrije hypotheek was en is al jarenlang populair in Nederland. Lage maandlasten en maximale financiering maakten deze hypotheekvorm aantrekkelijk.
Maar dat verandert snel. Toezichthouders zoals De Nederlandsche Bank (DNB), de Europese Centrale Bank (ECB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM) maken zich zorgen.
In reactie daarop passen banken hun beleid aan en wordt aflossingsvrij lenen steeds verder beperkt.
In deze blog lees je wat er speelt, waarom dit gebeurt en wat jij nu kunt doen om problemen in de toekomst te voorkomen.
Allereerst: Waarom is Nederland anders dan andere landen?
In Nederland kun je een woning kopen met relatief weinig eigen geld. Een hypotheek van 100% van de woningwaarde is normaal. In andere landen ligt dat anders:
Tot voor kort kon in Nederland zelfs méér dan 100% worden geleend. Dat maakt onze hypotheekmarkt kwetsbaar. Vooral als veel hypotheken ook nog aflossingsvrij zijn.
Wat is het risico van veel aflossingsvrije hypotheken?
Ongeveer 50% van de Nederlandse hypotheken heeft één of meer aflossingsvrije delen. Dat is hoog in vergelijking met andere landen.
De risico’s:
In 2008 zagen we wat er kan gebeuren bij een crisis. In Nederland daalden huizenprijzen met ongeveer 30%. Het herstel duurde langer dan in andere landen. Dat scenario willen toezichthouders voorkomen.
Waarom ligt de focus nu op aflossingsvrij?
Veel aflossingsvrije hypotheken zijn rond 2020–2022 opnieuw vastgezet tegen lage rentes. Deze hypotheken lopen af vanaf ongeveer 2040.
Welke factoren spelen er in de aankomende periode vanaf 2031 tegelijk:
Zonder maatregelen kunnen maandlasten dus sterk stijgen. Dat kan leiden tot betaalproblemen en nog erger: gedwongen verkoop van de woning. Daarom willen toezichthouders dat het aandeel aflossingsvrij kleiner wordt.
Banken passen hun beleid aan
Om de genoemde problemen te voor komen gaan banken hun beleid aanpassen. De eerste banken hebben hun nieuwe regels al bekendgemaakt. Zo mag bij sommige banken nog maar 30% van de woningwaarde aflossingsvrij worden gefinancierd. Andere banken volgen waarschijnlijk snel.
Toezichthouders gaan aansturen op:
Veel mensen hebben onvoldoende inzicht
Uit onderzoek* onder mensen van 40 tot 67 jaar blijkt dat veel huiseigenaren hun situatie onderschatten :
Ook de kennis over regels is beperkt:
Dat zorgt voor een kloof tussen gevoel en werkelijkheid.
Een praktijkvoorbeeld: zo lopen maandlasten op
Fred en Marianne zijn 60 jaar en hebben een volledig aflossingsvrije hypotheek van € 300.000. In 2031 stopt voor hen het recht op renteaftrek.
De rente is 2% en hebben ze in 2021 voor 20 jaar vastgezet tot 2041. Hun huis is € 600.000 waard en samen hebben ze een netto inkomen van € 6.500 en na pensioen € 3.700.
Dit voorbeeld laat zien hoe groot de impact kan zijn als je niets doet.
De einddatum van je aflossingsvrije hypotheek
Na 30 jaar moet je de hypotheek aflossen, verlengen of oversluiten. Verlengen kan vaak, maar lang niet altijd.
Belangrijke voorwaarden:
Lukt verlengen niet? Dan zijn er mogelijk alternatieven, zoals gedeeltelijk aflossen, oversluiten, gebruikmaken van overwaarde en in het uiterste geval verkopen van de woning.
Wat kun je nu doen?
Wachten is geen goede strategie. Hoe eerder je inzicht hebt, hoe meer keuzes je hebt.
Denk aan:
Tot slot
De aflossingsvrije hypotheek verdwijnt niet direct, maar de regels worden strenger. Banken, toezichthouders en Europa sturen duidelijk aan op minder risico. Dat vraagt om actie.
Met goed en tijdig advies voorkom je verrassingen en houd je regie over je woning en je financiën.
Twijfel je of verlengen later nog lukt? Laat nu een toekomstcheck maken, zonder verplichtingen.